• Saskia Verhaeren, Groeibrein

De mindset die leidt tot meer zelfleiderschap


Zelfleiderschap van medewerkers vergroot je door te starten bij het fundament van ontwikkeling en groei: De kracht van de growth mindset! Steeds meer organisaties ontdekken het!

Meer zelfleiderschap start dan ook met de overtuiging dát je kunt veranderen.

Medewerkers die achterover lijken te leunen. Collega’s in de weerstand in plaats van in de leerstand. Weinig initiatieven tot zelfontplooiing en veranderen. Teams zeggen te willen groeien maar je ziet er weinig van in de praktijk. Geen animo voor nieuwe initiatieven. Groei en innovaties blijven uit. Er is een rijk aanbod aan trainingen maar er wordt nauwelijks gebruik van gemaakt. Een hoop (negatief) geklets maar weinig acties in de goede richting. Zijn dit soort situaties herkenbaar?


Dat is balen! Het lijkt er dan op dat een fixed mindset cultuur de overhand heeft en zelfleiderschap op de werkvloer weinig invulling krijgt. Een growth mindset daarentegen leidt juist tot méér zelfleiderschap.


En een organisatiecultuur met overwegend een growth mindset én meer zelfleiderschap draagt bij aan meer wendbare, gelukkige en succesvolle organisaties!

Hoe zit dat?

Als je mensen niet hun volledige potentieel bereiken, zal je organisatie dat ook niet doen. Stel je eens voor hoe veerkrachtig je organisatie zou kunnen zijn als die vol zou zitten met mensen die groei gericht denken en handelen en die de vaardigheden hebben om vooruitgang te boeken. Zonder allerlei getrek, geduw en verlies van kostbare tijd. Mensen die gemotiveerd en in verbinding met anderen vooruitkijken, stappen zetten en komen tot innovatie en succes!

Hiervoor is meer zelfleiderschap nodig en een voorwaarde hiervoor is een growth mindset!


Start bij het fundament


Zo denk ik aan Caroline, een leidinggevende die haar eigen leidinggevende niet durfde aan te geven wat zij nodig had. Bang om iets verkeerd te zeggen of niet te ontvangen wat ze graag zou willen. Ze was 'als de dood' om fouten te maken en bestempelde zichzelf regelmatig met: "Je hebt het niet in je om leiding te geven". Nu ziet ze in dat alles startte bij haar mindset. Ze was niet echt overtuigd van haar groeipotentie en veranderkracht. Maar nu is het helemaal anders! Haar eigen leidinggevende ziet het verschil bij haar en heeft de gesprekken met Caroline gehad die Caroline zelf initieerde. Ze ziet haar opbloeien in haar rol als leidinggevende; ze toont meer initiatief, zet duidelijke stappen en inspireert ook anderen tot ontwikkeling. Haar team voelt zich gesteund en gebruikt vaker dezelfde groeitaal die Caroline leerde. Haar team toont nu ook meer initiatieven tot groei, geven bijvoorbeeld zelf aan dat een nieuwe uitdaging een mogelijkheid is om te ontwikkelen, durven fouten te bespreken en zetten meer stappen. Zoals je al merkt is


de growth mindset besmettelijk en zet aan tot initiatief tonen.

Zelfleiderschap van medewerkers vergroot je door te starten bij het fundament van ontwikkeling en groei: De kracht van de growth mindset! Steeds meer organisaties ontdekken het!


Meer zelfleiderschap start dan ook met de overtuiging dát je kunt veranderen.

Deze overtuiging (mindset) is allesbepalend. Met een groeimindset ga je uit van de leerbaarheid en veranderkracht van de mens. Een statische, vaste mindset beperkt dat juist. Mensen met meer zelfleiderschap tonen meer initiatief, durven stappen te zetten, groeien en zijn meer wendbaar. Hiervoor is een groeimindset nodig.


Een groeimindset (growth mindset) komt vanuit de positieve psychologie (de incremental theory) en gaat uit van de veranderkracht van de mens. Geloof je daarentegen niet in deze veranderbaarheid (entity theory) dan zorgt dat voor belemmering van ontwikkeling van mensen.

Immers… wanneer je in de kern niet gelooft dat je jezelf kunt veranderen of ontwikkelen, waarom zou je dan stappen ondernemen?

Waarom zou je dan een cursus gaan doen of met initiatieven komen? Waarom zou je die collega benaderen… hij verandert toch niet… Enz.



Mensen roepen 'ja' maar doen 'nee'

Ik zie het vaak in teams en organisaties. Mensen roepen bij aanvang dat ze écht groeigericht denken en handelen maar in de praktijk is er weinig van te zien. Wanneer we dan de diepte ingaan merken ze dat het groeidenken toch dieper gaat dan ze dachten. Het gaat namelijk over hoe je omgaat met fouten, of je stereotypeert of niet, of je wat doet met feedback of het in de wind slaat, of je doorzet na tegenslag. Het gaat om met en van elkaar leren en over inzicht in hoe je hersenen werken en hoe we elkaar met taal en acties bewust of onbewust beïnvloeden. De impact is groter dan je misschien denkt.


Gelukkig kun je daar heel bewust van worden en mindsets leren herkennen en ombuigen. Je kunt elkaar positief stimuleren, ook als het om zelfleiderschap gaat.



Hoe doe je dat?

Je kunt zelfleiderschap en een deze groei gerichte mindset laten opbloeien. Met kennis van de mindsets en je brein en met growth mindset interventies.

Voor meer zelfleiderschap is het nodig om te starten bij het fundament, daarnaast heeft ons lerende brein oefening nodig. Je kunt het grofweg in drieën indelen. Je doet dit door:

  1. Het omarmen van de growth mindset

  2. Meer inzicht te krijgen in de werking van je hersenen en de brain-body connectie

  3. Oefenen in de praktijk!


Een toelichting bij elk punt:

1. Omarm de growth mindset:

Bekijk het overzicht met de mindsets hierboven eens. Je ziet dan al dat een fixed (vaste) mindset mensen tegenhoudt op alle fronten, zowel privé als in je werk. Met een vaste mindset zie je weinig tot geen initiatieven als het gaat om uitdagingen of opdrachten. Feedback wordt als aanval gezien, fouten worden weggemoffeld, er is veel klaagzang en men geeft snel op. Deze fixed mindset houdt mensen klein, maakt minder happy, meer stressvol en succes blijft uit. Heb je overwegend fixed mindsets in de organisatie dan kun je de rekensom vast al maken.


Met een groei (growth) mindset zijn mensen geneigd om hun comfortzone te stretchen en nieuwe uitdagingen te omarmen. Deze growth mindset zorgt ervoor dat je zelf de regie neemt. Fouten worden gebruikt om van te leren en dingen te verbeteren, evenals feedback dat ook gevraagd wordt. Deze growth mindset zet aan tot meer zelfleiderschap, doet mensen groeien, maakt dat stappen gezet worden wat lijdt tot positieve energie en successen. Lees hier meer over de twee mindsets van prof. C.S. Dweck.


Een groeimindset kun je leren omarmen met o.a. mindset interventies en groeitaal.

Zo is er interne groeitaal om zelf de switch van fixed naar growth te maken en externe groeitaal om de ander te stimuleren tot ontwikkeling. Dit zorgt ook voor verbinding; je spreekt dezelfde (groei)taal.


2. Brain & body

Om iets nieuws te leren of nieuw gedrag is het belangrijk dat je in staat bent om je gedrag te sturen. Je neemt leiding over jezelf en hierbij zijn verschillende hersenfuncties betrokken. De mate waarin je dat doet verschilt per persoon, afhankelijk van nature & nurture. De één zal vaker initiatieven nemen om zelfontplooiing een boost te geven of initiatieven te tonden dan de ander. De ene collega zal meer leiding nemen over eigen keuzes terwijl de ander meer afwacht wat anderen doen. Nieuwe dingen doen, initiatief tonen, kan spannend zijn, je voelt het soms tot in elke vezel van je lichaam. Dat kan je ervan weerhouden om iets aan te pakken. Daarbij zijn we als mens ‘gewoontedieren’ waardoor we vaak leven naar de waan van de dag. We leven volgens de (onbewuste) patronen van alledag.


Daarom is het belangrijk om inzicht te krijgen in de basale werking van onze complexe hersenen, onze breinkracht en brein belemmeringen, in relatie tot lichaam, mindset, keuzes en gedrag.

3. Oefen!

Het volwassen brein leert anders dan hersenen die nog in ontwikkeling zijn. Daarbij hebben de hersenen al een hoop geleerd en gaat er veel op ‘de automatische piloot’. Dit onbewuste denken en gedrag kan je groei enorm in de weg staan.


Dit vraagt andere voorwaarden om tot leren en verandering te komen.

Zo hebben volwassen hersenen meer oefening en herhaling nodig én is diepe rust en slaap cruciaal.


In samenhang met punt 1 en 2 ga je praktisch oefenen. Denk aan het oefenen van feedback vragen en het voeren van een gesprek om je eigen ontwikkeling te stimuleren. Denk aan het smart formuleren van je (leer-)doelen en het aangeven van wat je hiervoor nodig hebt. Zoals mijn moeder vroeger al zei: “Oefening baart kunst”.


Met de combi-training van Groeibrein & Blanchard (welbekend van Situationeel Leiderschap) zoek je de verdieping op om zelfleiderschap echt tot een succes te maken! Enerzijds ga je aan de slag om de growth mindset te ontwikkelen, wat zorgt voor persoonlijke groei én onderlinge verbinding, anderzijds leg je een stevige basis voor meer zelfleiderschap én oefen je in de praktijk! Denk aan het stellen van doelen, situationeel leiderschap toepassen in de praktijk en het voeren van proactieve gesprekken.


Klik voor het aanbod voor organisaties (op medewerker, team & organisatie niveau) op de foto:




#groeibrein #mindsettraining #mindsetworkshop #zelfleiderschap #zelfsturing #breinkennis #succesmindset #ontwikkeling #medewerkerontwikkeling